การอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการพัฒนาหลักสูตร

การอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาและการกำหนดแนวทาง การประเมินสมรรถนะผู้เรียนให้สอดคล้องหลักสูตรสถานศึกษาสมรรถนะ โรงเรียนอนุบาลเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2568 ณ ห้องประชุมทองกวาว โรงเรียนอนุบาลเชียงใหม่

จากการที่เข้ารับการอบรม ความรู้ที่พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะเน้นการให้ผู้เรียนมี "สมรรถนะที่ใช้ได้จริง" ไม่ใช่แค่ความรู้ (Knowledge) โดยมีแนวทางการพัฒนาคือการกำหนด สมรรถนะหลัก (เช่น การจัดการตนเอง, การสื่อสาร, การคิดขั้นสูง, การทำงานเป็นทีม, พลเมืองที่เข้มแข็ง) เป็นแกนกลาง แล้วนำไปออกแบบ การจัดการเรียนรู้ ที่เน้นการปฏิบัติ ประยุกต์ใช้ความรู้แก้ปัญหาจริง และวัดผลที่ผลลัพธ์ (Output) คือการบรรลุสมรรถนะนั้นๆ เพื่อเตรียมผู้เรียนสู่การดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21

หลักการสำคัญของหลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency-Based Curriculum: CBC)

1. เน้นผลลัพธ์ (Outcome-Based): มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะที่จำเป็นในการดำรงชีวิต มากกว่าการรู้เนื้อหา.
2. เชื่อมโยงชีวิตจริง: การเรียนรู้ต้องเกี่ยวข้องกับบริบทและสถานการณ์จริงของผู้เรียน.
3. ใช้ความรู้ไปปฏิบัติได้: ผู้เรียนต้องสามารถนำความรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณลักษณะไปประยุกต์ใช้แก้ปัญหาได้.
4. ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง: ปรับเปลี่ยนได้ตามความต้องการของผู้เรียน ครู และสังคม. 

แนวทางการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา

1. กำหนดสมรรถนะหลัก: เลือกสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับผู้เรียน เช่น การจัดการตนเอง, การสื่อสาร, การรวมพลังทำงานเป็นทีม, การคิดขั้นสูง, และการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง.
2. กำหนดจุดหมายและคุณลักษณะ: กำหนดคุณลักษณะที่พึงประสงค์และเป้าหมายที่ต้องการให้ผู้เรียนมี.
3. ออกแบบการจัดการเรียนรู้: เปลี่ยนจากการเน้นเนื้อหา เป็นการออกแบบกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เกิดสมรรถนะ โดยใช้แนวทางหลากหลาย เช่น:
4. เสริมสมรรถนะจากเนื้อหาเดิม.
5. ใช้รูปแบบการเรียนรู้ใหม่ๆ (เช่น Project-Based Learning, Problem-Based Learning).
6. บูรณาการสมรรถนะเข้ากับสาระการเรียนรู้.
7. กำหนดแนวทางการประเมิน: เน้นการประเมินที่สะท้อนความสามารถในการนำสมรรถนะไปใช้จริง โดยใช้วิธีที่หลากหลายกว่าแค่การสอบข้อเขียน. 

แนวทางการประเมินสมรรถนะผู้เรียน

1. ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์: ประเมินจากผลงาน ชิ้นงาน การปฏิบัติจริง พอร์ตโฟลิโอที่แสดงถึงการใช้สมรรถนะ.
2. ประเมินตามสภาพจริง: วัดพฤติกรรม การกระทำ และการแก้ปัญหาในสถานการณ์ต่างๆ.
3. พัฒนาเครื่องมือ: สร้างเครื่องมือวัดที่สอดคล้องกับสมรรถนะที่กำหนด (เช่น Rubrics). 

สรุปคือ การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาฐานสมรรถนะคือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการสอนเน้น "รู้" (Knowing) ไปสู่การสอนเน้น "ทำได้" (Doing) โดยใช้ สมรรถนะเป็นฐาน ในการออกแบบหลักสูตรและการวัดผลทั้งหมด